Schroeven

Schroefafmetingen
De afmetingen van een schroef worden doorgaans aangegeven met twee maten, b.v. 14 x 17 (dit geldt niet voor DP-schroeven, aangezien de afmetingen daarvan met een speciale maatcode worden aangegeven). De eerste van deze twee maten is de diameter van de schroef – 14" (A), de tweede is de spoed van de schroef – 17" (B).

Diameter
Een draaiende schroef beschrijft een cirkelbaan (A). De diameter daarvan is tevens de diameter van de schroef.

Spoed
De spoed van de schroef is de afstand (voorwaarts of achterwaarts) waarover de schroef zich in één complete omwenteling verplaatst. Dit kan eenvoudigweg worden vergeleken met een schroef die in een stuk hout wordt gedraaid! Aangezien water geen vaste substantie is, zal de schroef zo’n 70–90% van deze afstand (D) afleggen. De resterende 10-30% verschil wordt ”slip” (C) genoemd.

Rechtsdraaiende of linksdraaiende schroef?
Bij vervanging van een schroef is het van essentieel belang het juiste type schroef te kiezen. Moet de schroef rechtsom of linksom draaien?

Cavitatie en cavitatiecorrosie
Wanneer een schroef zich door het water verplaatst, wordt het water tegen de drukzijde van de schroef geperst. Hoe sneller de schroefbladen door het water bewegen, des te lager is de druk aan de achterzijde van de bladen. Bij een bepaald toerental, dat verschilt van geval tot geval, wordt de druk aan de achterzijde van het blad zo laag dat het water begint te “koken” - er worden stoombellen vermengd met lucht gevormd. Het effect van cavitatie is het volgende: de bellen maken de schroefbladen als het ware “dikker” en verhogen de weerstand van het water voor de schroefbladen; het rendement neemt dus af.

De stoom- en luchtbellen “wandelen” over het blad, en zodra zij een punt bereiken waar de waterdruk hoger is, worden ze tegen elkaar geperst en imploderen. De vrijgekomen energie is te vergelijken met een hamer van water die stukjes uit het schroefblad slaat. De ontstane schade lijkt op corrosie en wordt daarom cavitatiecorrosie genoemd. Aan cavitatie liggen vele redenen ten grondslag: een oneffenheid op de voorrand van de schroef, te sterk omgezette schroefbladen, te scherpe bladranden of een slechte oppervlaktelaag zijn slechts enkele daarvan.

Omzetten
Omzetten betekent dat de achterrand van de schroefbladen is verbogen om de spoed te vergroten. Omzetten is vooral geschikt voor schroeven die gekoppeld zijn aan krachtige motoren; de schroef heeft dan een betere “grip” in het water.

Schroefdiameter meten
Het kan soms problemen opleveren om de maataanduiding op een schroef te vinden. Meet in dergelijke gevallen de afstand van het hart van de schroefnaaf tot aan het uiteinde van één van de bladen en vermenigvuldig de uitkomst met twee.